همیشه فیلم های “Commandant Cousteau” و ماجراهای آنها در زیر دریاها با کشتی اکتشافی شان با نام “Calypso” را هر هفته به دقت از تلویزیون فرانسه تعقیب میکردم، و این ها اسطوره زندگی من شدند و باعث شدند من آن چیزی بشوم که امروز هستم و روزی آرزویش را داشتم بشوم، دفاع از طبیعت.
بعد از ورودم به دانشگاه دیدم که قایقرانی ورزش مورد علاقه بنده وجود ندارد، پس رفتم سراغ غواصی، و وقت های آزادم را صرف یادگیری این ورزش می کردم. از سوی دیگر داشتم رشته مورد علاقهام یعنی عکاسی را دنبال می کردم. حالا برای غواصی کردن در سطوح بالا سال ها رفتم آفریقا و استادی داشتم به نام آقای توره در سنگال در کنار اقیانوس اطلس. غواصی Free dive یا غواصی آزاد را ایشان به من یاد داد. حال اینکه، غواص شده بودم آنهم آزاد بدون وسیله خاصی، و فقط باید دوربین مخصوصش را هم تهیه می کردم. و در فرانسه امثال عکس بردار و مستند ساز حرفه ای در مورد زیر دریا به تعداد انگشتان دو دست بیشتر نبود، ولی آزاد در آن زمان فقط من بودم.
برای رفتن زیر دریا باید چند نکته را رعایت کرد:
۱- از حالت عمودی باید مثل ماهیان افقی شد.
۲- نگاه انسان از حالت افقی زمینی به حالت عمودی بر میگرده و ۳۰ درصد از دیدمان کاسته میشود.
۳- زیر آب صدا تا پنج برابر سرعت صوت روی زمینه و عموما زیر آب، راز موفقیت در سکوت است نه سرو صدا، چون باعث فرار تمامی موجودات میشود.
۴- رنگها در زیر دریا و آبها بخاطر تجزیه نور کاسته میشوند، و موفقیت شما برای دیدن رنگها تکمیل کردن نور قرمزه. و بهمین دلیله که دریا را آبی میبینیم، چون چشم انسان رنگها را بصورت R.G.B میبیند. رنگ R در زیر ۵ متری کمکم از بین میرود.
۵- باید خیلی تمرکز داشت چون حیوانات نسبت به روی زمین شمارشان زیادترند، و اگر تمرکز نداشته باشید، بی نتیجه میمانیم.
زندگی من چندین بار دستخوش دگرگونی شد
روزیکه راه “Commandant Cousteau” را جهت حفظ محیط زیست انتخاب کردم، و برای رسیدن به اهدافم به کشورهای مختلف سفر می کردم و نتیجه گزارش هایم در مجلات و تلویزیون های مختلف اروپا چاپ و پخش می شد. ریتم زندگیم شده بود این، بپرم توی هواپیما با چند صد کیلو وسیله تصویربرداری، روی آب، زیر آب. ولی، هر چند جوان بودم این ریتم زندگی سخت زیستن، خیلی خسته کننده شده بود و نیاز به یک دگرگونی دیگری داشتم.
هدفم را یافتم
سال ۱۹۹۰ در جنوب ترکیه مشغول تهیه یک گزارش بودم و روی درب ورودی هتل پوستری از عکس های ماهیان نقاشی شده نصب شده بود. با دقت نگاه کردم ببینم این نقاشی ها می تواند مال کدام منطقه از دنیا باشد، و با تعجب خواندم، خلیج عرب و پایین پوستر نوشته شده بود چاپ کویت. این نوشته منفی و ضد اخلاقی در من بر عکس عمل کرده و من را وادار به تحقیق در مورد میهنم کرد و نقطه عطفی بود جهت شناخت بیشتر پیرامون خلیج فارس، محیط زیست و فرهنگ دیگر نقاط کشور زیبای مان ایران. خودم آن روز نمی دانستم که این دگرگونی بزرگی در زندگی من ایجاد خواهد کرد. اولین نکته که توجه مرا جلب کرد تغییر نام ماهیان بوسیله همسایگان جنوبی ما بود. چون اغلب ماهیان خلیج فارس پسوند پرسیکوس “sinus persicus” را دارند که معنی آن به یونانی همان خلیج فارس است و دیدم که این ها دارند ریشه ای عمل می کنند و تا به حال بیش از ۸۰۰ جلد کتاب با نام جعلی خلیج فارس به چاپ رسانده اند. همسایگان جنوبی ما، قصد دارند در دراز مدت ذهن مردم جهان را با تغییر دادن نام ماهی ها به خیال خودشان نام جاودانه خلیج فارس را کم کم عوض کنند. در واقع هر ماهی، به نوعی پرچمدار خلیج فارس است و کافیست که از آن ها مراقبت به عمل آید. دیگر درنگ جایز نبود، از آن روز به بعد، انگیزه برای زندگیم را پیدا کردم، دفاع از میهنم و خلیج فارس.
سال اول، آمدم به جزیره کیش و در بازگشت در نزدیکی پاریس تشکیل یک نمایشگاه را دادم، و به لطف عکسی که از یک صدف برنگ آبی و قرمز در جزیره هندورابی گرفته بودم در فستیوال Okeanos Montpellier در فرانسه شرکت کردم. حاصل این مسابقه سه جایزه بود:
- جایزه فدراسیون جهانی صدف شناسی
- جایزه فدراسیون جهانی غواصی
- جایزه بزرگ کل فستیوال که نصیب من شد.
عکس صدف آبی و قرمز «کاظم بایرام بخش» که برنده جایزه شد.
حالا، چه کسی این جوایز را به من داد؟ آقای Albert Falco کاپیتان کشتی “Calypso” که زیر نظر بزرگ مرد دریا “Commendant Jean Yves Cousteau” جهان را سیاحت میکردند و کارهایشان الگوی زندگی من واقع شدند، دفاع از طبیعت. در واقع هیچ وقت فکر نمیکردم روزی از دستان یکی از اسطورهای زندگیم جایزه ای دریافت کنم و آن هم بواسطه خلیج فارس.
آمدم از خلیج فارس دفاع کنم، این دوست کهن سال جواب من را اینچنین داد. دیگر خستگی از بدنم در آمده بود. و از آن زمان پیاپی بدنبال تولید سوژه های مستند جدید برای ادامه کارهایم بودم.
سال ۱۹۹۸ در یک روز زمستانی در کنار سواحل خلیج فارس مشغول پوشیدن لباس غواصی بودم که کمرم گرفت. بعد از پرس و جو به من گفتند که درد شما را پیری در سفین کیش در جنوب جزیره میتواند تسکین بخشد. بلاخره رسیدم به منزلی، خانمی نقاب دار در را به روی من گشود و پرسید: «پسرم چه میخواهی؟» و من دردم را گفتم. ایشان رفت و پیر مردی ظاهر شد. بعد از احوال پرسی مختصر من را به داخل خانه دعوت نمود. بعد از یک ویزیت خیلی کوتاه و یک سوره قرآن، در آخر یک آبنباتی هم به من هدیه داد، و گفت پسرم خوب میشوی! من که دردم سر جاش بود و حس بهبودی نداشتم از او پرسیدم: «ببخشید شغل قبلی شما چه بوده؟» با افتخار گفت: «صیاد مروارید.» من اول از کمرم بخاطر دردش تشکر کردم؛ چراکه بالأخره با بزرگترین و آخرین صیاد صدف در خلیج فارس آشنا شدم. آقای عبدالرحمان آخرین صیاد مروارید را پیدا کردم؛ و به لطف داستان زندگی ایشان در همان سال در فستیوال جهانی تصویر زیر آب جایزه اول “Palme d’or” برای رویای مروارید “Rêve de Perle” را برای میهنمان به ارمغان آوردم و بار دیگر پرچم ایران را در جایگاه نخست به بالا بردم. سال بعد فیلم رویای مروارید را ساختم.
در واقع هدفم این بود که با این نوع کارهای فرهنگی، مثل ساخت فیلم، مقاله، کنفرانس و برگزاری نمایشگاه، جلوی این بی فرهنگی همسایگان جنوبی را بگیرم و همان جا که بذر غیر اخلاقی خودشان را میکارند در همان جا جوابشان داده شود. تا مردم دنیا بیشتر با نام زیبای خلیج فارس آشنا شوند. مجددا، از خودم پرسیدم که این انرژی مثبت از کجا به من میرسد؟
در سال ۱۹۹۹، در دفتر م در پاریس مشغول مطالعه بودم که چشمم به مقالهای خورد در مورد دریای خزر، محتوای مقاله چنین بود؛ ماهیان آلوده خاویاری دریای کاسپین. دوباره شروع کردم به جستجو که ببینم چطوری میشود یک کاری زیبا در مورد این ماهیان ساخت، و استارت این پروژه زده شد و به مدت سه سال آمد و رفت بالاخره مقاله ها و فیلمها در سال ۲۰۰۶ راهی فستیوال جهانی تصویر زیر آب شدند. جایزه اول غواص طلائی” Plongeur d’Or ” برای طلای کاسپین “Or de la Caspienne” بین ۹۰۰ شرکت کننده در این مسابقات نصیب کشورمان شد و برای چندمین بار پرچم میهنمان در بالاترین جایگاه این مسابقات بالا رفت. مجدادا، از خودم پرسیدم که این انرژی مثبت از کجا به من میرسد؟ ولی باز هم جوابی نداشتم.
انگیزه، و عشقم شد دفاع از میهن.
کار بعدی پروژه زعفران در خراسان جنوبی بود و آن هم به خاطر بی مهری از جانب بعضی از خبرنگاران و تاجران اسپانیائی که ادعا داشتند که بهترین محصول متعلق به اسپانیا می باشد. در صورتی که اسپانیا تولید بسیار اندکی از این محصول گران بها را دارد، و زعفران ایران را فله ای به آنجا برده و دوباره بسته بندی نموده و راهی بازار جهانی می کنند و با وقاحت ادعا هم می کنند که زعفران ایران آلوده است. استارت این پروژه هم زده شد و سال ها در خراسان جنوبی مشغول تهیه و تولید فیلم و عکس در این زمینه بودم. در اروپا و آمریکا مقالاتم در دفاع از این محصول با دلیل و مدارک به چاپ رسید. انگیزه و عشق خستگی ناپذیرم، بدون آنکه خودم متوجه آن شده باشم طی این ۲۵ سال خطی را ایجاد کرد که با کارهایم دریای خزر را به خلیج فارس متصل می کرد. من در طی این ۲۵ سال همیشه از خودم این سوال را می کردم که:
«این انرژی مثبت از کجا به من میرسد؟»
تا اینکه روزی تئوری ولفگانگ پائولی “wolfgang pauli” برنده جایزه نوبل فیزیک را خواندم و ایشان تز جالبی در این زمینه دارد. او می گوید: «هیچ دو الکترونی در جهان هستی دارای عدد کوانتومی یکسانی نیستند.» پائولی مثال میزند: «سیبی را بر می داریم و از میان میلیاردها الکترونی که درون اوست یکی را انتخاب میکنیم. فرض کنیم که این عدد ۲۳ است. حال اگر دستمالی برداریم و سیب را برق بیاندازیم عددی از اصطکاک ایجاد شده انرژی حاصل میشود و این انرژی عدد کوانتومی فرضی ۲۳ سیب ما را تغییر می دهد و مثلا به عدد ۲۶ می رساند و درست در همان لحظه تنها الکترونی که در جهان هستی دارای عدد فرضی ۲۶ بوده دستخوش تغییر می شود. اما نتیجه گیری: «وقتی یک سیب با یک اصطکاک کوچک، تغییر پیدا میکند. هر اندیشه ای که از ذهن ما می گذرد، و یا هر عمل مثبت یا منفی که ما انجامش می دهیم الکترونها را در گستره جهانی به ارتعاش در می آورد و دستخوش تغییر می کند.» و حالا جواب مثبت سوال هایم را که مجهول مانده بود پیدا کردم.
ما با اعمال مان چه مثبت و منفی در جهان هستی تغییراتی را به وجود می آوریم. اگر کار بدی انجام دهیم نتیجه آن منفی برخواهد گشت، و اگر مثبت عمل کنیم نتیجه آن مثبت خواهد بود. از شما هم می خواهم با اعمال خود نسبت به خلیج فارس و میهنمان مثبت بیاندیشیم و مثبت عمل کنیم. چون نتیجه اش حتما مثبت خواهد بود.
درباره نویسنده
-
تصویربردار حیات وحش
15 سال تجربه تصویربرداری
مدرس مستندسازی حیات وحش
نویسنده کتاب «فیلمسازی با جیب خالی»
مترجم و مؤلف کتاب «با دوربین خودت به حیات وحش برو...»
سایر مقالات نویسنده
مقالات12 آذر 1401چطور فایل های ویدئویی را نام گذاری کنیم؟
رفتار شناسی23 شهریور 1401رفتار شناسی کاکایی سر سیاه کوچک
مقالات23 اردیبهشت 1399اصلاح رنگ چیست؟
مقالات1 فروردین 1399چگونه مستندساز شویم؟
برادر عزیزم کاظم
عالى بود سپاس فراوان از زحمات و پشتکارت افرین بر تو مرد دریاها
مجید ثقته الاسلامى
کاظم جان. تو بی نظیری، از تو به خاطر اینکه برای وطنت و بالاخص محیط زیست آن دغدقه داری به نمایندگی از مردم ایران تشکر می کنم.
سلام اطلاعات تماسی دارید از آقای کاظم بایرام؟
سلام
بله. اما طبق قوانین از ارائه آن معذوریم.
استاد بی بدیل انسانی فرهیخته و خوشحالی ما اهالی کیش که ایشان را در کیش ملاقات می کنیم
استاد بی بدیل انسانی فرهیخته و خوشحالی ما اهالی کیش از این که ایشان را در کیش ملاقات می کنیم شادمان هستیم