رفتار شناسی کاکایی سر سیاه کوچک

کاکایی همان پرنده ای است که در میان مردم بعنوان مرغ دریایی شناخته می شود. در این مقاله سعی می کنیم رفتار شناسی کاکایی های سر سیاه کوچک را بررسی کنیم. مطالب این مقاله نتیجه پژوهش های تولید مستند تهران میزبان دریا و تجربیات تیم تولید در حین تصویربرداری این مستند است. لذا اطلاعات بیشتری از حضور این پرنده در شهر تهران در این مقاله دیده می شود.

تخم آب پز کاکایی ها در انگستان بعنوان یک غذای لذیذ خورده می شود.

رفتارهایی که در این مقاله ذکر می شود، مواردی است که دانستن آن برای تصویربرداری از این حیوانات کاربردی است.

نام انگلیسی: Black-headed Gull

نام علمی: Larus ridibundus (به معنی مرغ خندان)

طول عمر کاکایی سر سیاه کوچک

2 سال طول می کشد تا به بلوغ برسند. و حداکثر 33 سال عمر می کنند.

از حشرات، ماهی، دانه ها، کرم ها، بی مهرگان، ضایعات و مردارها در شهرها و یا مزارع تغذیه می کنند.

تعدادی از کاکایی ها نیز هر هفته در تهران به علت افزایش سن، بیماری یا سایر موارد، جان خود را از دست می دهند.

تخم گذاری و زاد آوری

روی زمین لانه سازی می کنند.

جوجه های نر شانس کمتری برای زنده ماندن دارند. جوجه کاکایی ها از لحاظ جنسیتی تفاوت اندازه دارند. و وقتی غذا کم باشد، جوجه بزرگتر بیشتر در مضیقه است.

اولین تخم معمولاً نر است و سومین تخم معمولاً ماده.

معمولا دو تخم اول را کاکایی ماده در لانه همنوعان خود می گذارد.

جفت هایی که در مرکز کلونی لانه سازی می کنند زودتر و تخم های بزرگ تری می گذارند و شانس موفقیت بیشتری دارند. همچنین این جفت ها از کیفیت ژنتیکی بهتری برخوردار هستند.

حذف تخم از لانه

پس از بیرون آمدن جوجه ها از تخم، همانند سایر پرندگان پوسته تخم ها را از لانه ها دور می کنند. که ظاهراً به علت محافظت جوجه ها در مقابل شکار این کار را می کنند. چرا که پوسته سفید تخم ها می تواند توجه شکارچیان را جلب کند. هرچند نظریه های دیگری نیز در مورد این رفتار وجود دارد.

هماهنگی بین التماس جوجه ها

کاکایی ها به جای اینکه هر جوجه را مجزا تغذیه کنند، غذا را بر روی زمین می ریزند. آنها با توجه به میزان تقاضای کلی جوجه ها اقدام به باز گرداندن غذا می کنند. هرچه تقاضا بیشتر عرضه هم بیشتر. جوجه ها هم با هماهنگ کردن درخواست های خود، باعث می شوند که غذای بیشتری دریافت کنند.

معمولاً 3 تا 5 التماس غذا در ساعت رخ می دهد که هر کدام حدود 1 دقیقه طول می کشد؛ هرچند این تعداد بسته به سن جوجه ها متفاوت است. رفتار گدایی جوجه ها در پایان اولین هفته در اوج قرار دارد ولی هماهنگی بین درخواست ها بین جوجه ها در هفته آخر رخ می دهد. هرچه تعداد جوجه ها بیشتر هماهنگی بیشتر.

نوک زدن جوجه ها

ظاهرا جوجه ها برای تقاضای غذا، به نوک مادر خود نوک می زنند.

شخصیت شناسی

بسیار جسور و فرصت طلب است.

در زمستان چه در زمان تغذیه و چه هنگام غروب، بسیار اجتماعی هستند.

نر و ماده کاملاً شبیه هم بوده و در زمستان سر کاکایی ها به رنگ سفید تغییر می کند.

رفتار شناسی

این پرنده به صورت متناوب پرواز و استراحت دارد. آن طور که مشاهده کردیم حدود 45 دقیقه پرواز و تغذیه دارند و 45 دقیقه استراحت.

علاقه شدید به سرما

کاکایی پرنده ای پر سر و صدا است که علاقه شدید به آب و سرما دارد. البته سرمای شدید عرض های شمالی اروپا را تحمل نمی کند ولی روزهایی که هوا صاف و آفتابی باشد این پرنده هیچ تحرکی ندارد و اصلاً دیده نمی شود. ولی در روزهای ابری و مه بسیار پر جنب و جوش شده و بسیار به انسان ها نزدیک می شوند.

در کنار سواحل و رودخانه ها و هر کجا که آب باشد حضور دارند. ولی در دریاها زیاد از سواحل دور نمی شوند.

نشستن روبروی باد

کاکایی ها هنگام وزش باد، همیشه رو به باد می نشینند.

دایره ترس

دایره ترس این پرنده در مناطق مختلف متفاوت است و بسته به تجربه سال های قبل تغییر می کند.

سیکل روزانه

تغذیه

کاکایی ها هر روز همین که کمی هوا روشن می شود، برای تغذیه شروع به پرواز به سطح شهر می کنند. به سمت سایت زباله و رودخانه های شهری می روند. در طول مسیر هر کجا که آبی باشد برای لحاظی فرود می آیند و تنی به آب می زنند.

خواب

در انتهای روز با تاریک شدن هوا کم کم به محل استقرار خود باز می گردند تا شب تا صبح را بر روی سطح آب در وسط دریاچه بخوابند؛ تا از خطر سگ ها، روباه ها و سایر شکارچیان در امان باشند.

سیکل سالانه

مهاجرت

هر ساله از عرض های شمالی زمین مثل اروپا، حدود 5 هزار کیلومتر مهاجرت می کنند تا زمستان را در عرض های پایین تر مثل ایران سپری کنند. تعدادی از این کاکایی ها به تهران و دریاچه چیتگر می آیند. که قبلاً به سد کرج می رفتند. ولی با ساخت دریاچه شهدای خلیج فارس (چیتگر) به این دریاچه می آیند. البته با ساخت یک دریاچه مصنوعی در نزدیکی سایت زباله تهران توسط تولیت حرم امام، ظاهراً از تعداد کاکایی های دریاچه کم شده و تعدادی به آن دریاچه می روند.

کاکایی ها با آغاز پاییز کم کم به تهران می رسند و با شروع زمستان بیشترین تعداد کاکایی در تهران حضور دارد.

با گرم شدن هوا یعنی از اوایل اسفند شروع به برگشت می کنند. هرچند تا انتهای فروردین هم تعدادی هنوز در تهران حضور دارند.

تغییرات میزان آب در مناطقی که برای گذران سرما به آنجا مهاجرت می کند، روی محل حضور کاکایی ها بسیار تأثیر گذار است و در صورت کم شدن آب یا پیدا کردن منطقه ای مناسب تر، سریعاً محل سکونت خود را تغییر می دهند.

تجربیات شما

اگر شما نیز اطلاعاتی در مورد رفتار کاکایی ها دارید، در زیر این مقاله بنویسید تا به این مقاله اضافه شود.

درباره نویسنده

مهندس عبدالحسین متفقهی: تصویربردار حیات وحش
15 سال تجربه تصویربرداری
مدرس مستندسازی حیات وحش
نویسنده کتاب «فیلمسازی با جیب خالی»
مترجم و مؤلف کتاب «با دوربین خودت به حیات وحش برو...»