چگونه مستندساز شویم؟

چگونه مستندساز شویم؟

مستندساز شدن یکی از بخش های جذاب صنعت سینما است و مستندساز کسی است که تلاش می کند یک واقعه را به صورتی جذاب به شکل تصویری به مخاطب منتقل کند و پیام خود را به بهترین شکل به مخاطب برساند.

هرچند موضوع ما در این وب سایت تنها مستندهای حیات وحش است، ولی این مقاله برای هر شاخه ای از مستند کاربرد دارد. پس با ما همراه باشید تا مراحل این کار را برایتان شرح دهیم.

در واقع با اینکه روش مستقیمی برای مستندساز شدن وجود ندارد، ولی فعالیت هایی هست که شما می توانید با انجام آنها خودتان را به مستندساز شدن نزدیک کنید. شاید شما رشته دانشگاهی مرتبط نداشته باشید؛ ولی نگران نباشید. مستندساز شدن شاخه ای از سینما است که وارد شدن به آن بسیار ساده تر از سایر بخش های سینما است. در واقع اگر بخواهید کارگردان و یا تهیه کننده یک فیلم سینمایی باشید، به علت رانت ها و قوانین دست و پا گیر شاید بسیار مشکل باشد. ولی در مستندها این مسیر بسیار ساده تر است.

چطور مستندساز شوم؟

خوب برای شروع لازم است که شما اطلاعات کسب کنید. امروزه با گسترش اینترنت، کسب اطلاعات بسیار ساده شده است. شما لازم است که دانش ساخت مستند را کسب کنید. اینطور فکر نکنید که شما تنها لازم است که یک دوربین داشته باشید و از رویدادی تصویربرداری کنید. نه اصلا اینطور نیست. شما لازم است که اصولی علمی کار را فرا گرفته باشید. بخشی از این اصول عبارتند از:

  • زیبایی شناختی تصویر
  • اصول تصویربرداری
  • جانورشناسی (در مستندهای حیات وحش)
  • رفتار شناسی سوژه (در مستندهای حیات وحش)
  • اصول تدوین
  • صدابرداری
  • نحوه تحقیق و پژوهش برای مستند
  • نحوه گرفتن مجوزها
  • جذب سرمایه گذار و بودجه بندی فیلم
  • نحوه فروش و کسب درآمد
  • و خیلی موارد دیگر…

چطور یاد بگیرم؟

برای یادگیری، بهتر است ابتدا گشتی در اینترنت بزنید. اطلاعاتی در مورد موضوع مورد نظر کسب کنید. مقالات سایت های مختلف را مطالعه کنید تا یک دانش کلی در مورد موضوع مورد نظر پیدا کنید. اگر زبان انگلیسی شما خوب است می توانید در سایت های انگلیسی هم گشتی بزنید. سایت های انگلیسی ده ها برابر سایت های فارسی مطالب بهتری به شما ارائه خواهند کرد.

پس از آن، کتاب هایی که در مورد موضوع مورد نظر شما نگارش شده اند را پیدا کنید. آنها را خریداری کنید و مطالعه کنید. هیچ چیز بهتر از کتاب نمی تواند به شما آموزش دهد.

اگر می توانید مبلغ کمی سرمایه گذاری کنید، بهتر است در کارگاه هایی که با موضوع مورد نظر شما برگزار می شوند شرکت نمایید. با شرکت در این کارگاه ها شما چند مزیت را با هم دریافت خواهید کرد.

  1. می توانید هر ابهامی دارید به صورت مستقیم از کارشناس آن حیطه بپرسید.
  2. با یکی از اساتید این حوزه آشنا می شوید و حتی می توانید شماره تلفن او را برای ارتباطات بعدی دریافت کنید.
  3. با افراد دیگری آشنا می شوید که آنها نیز مثل شما به حیطه کاری شما علاقه دارند. می توانید با آنها تیم های کاری تشکیل دهید و با هم ساخت مستند را جلو ببرید.
  4. بودن در چنین فضاهایی انگیزه های لازم را برای ادامه مسیر به شما خواد داد.
  5. خود را به سایرین معرفی خواهید کرد و این به شناخته شدن شما کمک خواهد کرد.

فیلم ببینید.

تا می توانید مستندهای دیگر را تماشا کنید. تماشای مستندها باعث می شوند شما با انواع روش های ساخت مستند آشنا شوید. سبک ها را بشناسید تا ذهن شما آماده پردازش داستان مستند خود شود. سعی کنید یاد بگیری و انتقاد کنید. از مستندها اشکال بگیرید ولی فراموش نکنید که هر مستند سبک خود را دارد و اگر سبک مستند برای شما جذاب نیست دلیل بر اشتباه بودن آن نیست. شاید این سبک برای افرادی جذاب باشد. پس تا می توانید مستند ببینید و خود را برای نقد کردن آماده کنید. هیچ مستندی بهترین خود نیست.

برنامه ریزی کنید.

مهم ترین کار در این مسیر برای شما برنامه ریزی است. حتما برنامه ریزی داشته باشید. چرا که اگر بدون برنامه پیش بروید، پس از مدتی انگیزه خود را فراموش خواهید کرد. سرگرم روزمرگی و گرفتاری های خود خواهید شد و پس از مدتی دوباره به یاد خواهید آورد که چقدر به این کار علاقه داشتید ولی فرصت نکردید به آن برسید. پس ناامیدی به سراغ شما خواهد آمد. نگذارید بی دلیل ناامید شوید. یک برنامه ساده داشته باشید که هر هفته حداقل یک قدم کوتاه در راستای علاقه خود بردارید. پنج صفحه کتاب بخوانید. یک مستند ببینید. در اینترنت کمی در مورد آن جستجو کنید. یا هر فعالیت دیگری که شما را کمی به هدفتان نزدیک خواهد کرد.

امیدوارم به اهداف خود برسید. اگر تمایل داشتید در زمینه ساخت مستندهای حیات وحش اطلاعات بیشتری کسب نمایید، محصول زیر را مشاهده نمایید.

میخواهم مستندساز شوم

درباره نویسنده

مهندس عبدالحسین متفقهی
مهندس عبدالحسین متفقهی
تصویربردار حیات وحش
15 سال تجربه تصویربرداری
مدرس مستندسازی حیات وحش
نویسنده کتاب «فیلمسازی با جیب خالی»
مترجم و مؤلف کتاب «با دوربین خودت به حیات وحش برو...»

6 نظر ثبت شده برای “چگونه مستندساز شویم؟

  1. سلام و درود
    من در روستایی بزرگ شدم دور از شهر و نزدیک به مرز عراق متولد ۷۰هستم و در سال ۷۸ علاقه خواصی به مستند داشتم بخاطر تلوزیون کویت در اون سال فیلمهای مستند حیات وحش پخش میکرد و در قالب تلوزیون ماهم پخش میشد همیشه تماشا میکردم سال ۸۰ پدرم یک سیستم کامپیوتر مخصوص تدوین و یک دوربین برام خرید و از ده سالگی برای خودم فیلم میگرفتم و تدوین میکردم الانم ۲۸سالمه بدونه وارد انجمن بشم چند مستند تولید کردم در شبکه مستند پخش شد امسال هم تصمیم دارم وارد انجمن بشم و آموزش ببینم برای برای ساخت فیلم کوتاه حدود ۷فیلم مستند مفید تولید کردم ودر جمله مستند فرزندم نخل یک ساله دارم رو این پروژه کار میکنم بخاطر اتفاق های آخیر متوقف شد انشالله بعداز کرونا بتونم کامل کنم ودر جشنواره امارات پخش بشه دوم من مستند ساز و دنیای هنر بابت معروف شدن یا ثروت شدن نخواستم بابت علاقه ای بهش داشتم دامه میدم

    1. سلام
      به خاطر این همه انگیزه به شما تبریک می گویم. و به خودمان به خاطر اینکه از مرزی ترین روستاهای ایران مخاطبین عزیزی مثل شما داریم. امیدواریم که موفق تر از همیشه باشید. متأسفانه اسم خود را کامل اعلام نکرده بودید. اگر تمایل داشتید در شبکه های اجتماعی به ما پیام ارسال کنید تا نشانی پیج شما را داشته باشیم.
      با تشکر

  2. متن خیلی غلط املایی دارد. با وجود این همه غلط این حس به من القا شد که جدای از نکات مثبت، نگارش این مقاله بدون وقت گذاشتن و خواندن مجدد بوده است. لطفا اصلاح کنید.

  3. اققای مهندس سلام و خداقوت.حقیقتش ما چندنفر هستیم که علاقه خیلی زیادی به مستند سازی داریم با بعضی از مستندساز های جشنواره هاهم صحبت کردیم و کتاب هم خودم به شخصه مطالعه کردم لکن مخلوطی از ترس و شکست و موفق نشدن و عدم بودجه کافی و لوازم تصویر برداری باعث شده که نتونیم سراغش بریم ترسمون به خاطراینه که نکنه کارخوب درنیاد یا ناامید بشیم و بگیم استعدادش را نداریم یه جورایی گیج شدیم. خواهش میکنم راهنماییمون بفرمایید ممنون.

    1. سلام
      خیلی خوشحالیم از مخاطبین علاقه مندی مثل شما. اولین نقطه قوت شما اینست که تیم هستید. یعنی هنوز شروع نکرده دوستانی دارید که همگی به این صنعت علاقه مند هستند. پس بهانه ها را کنار بگذارید.
      دوست دارید از ترس عدم موفقیت هیچگاه شروع نکنید یا اینکه شروع کنید و شکست بخورید. بعد از شکست شما درس هایی را فرا خواهید گرفت که با عدم شروع هیچگاه فرا نخواهید گرفت. همه افراد موفق قبل از پیروزی شکست های بزرگی را تجربه کرده اند. آیا می دانید ادیسون چند مرتبه نتوانست لامپ را اختراع کند؟
      پس دست به کار شوید و شروع کنید.
      ما هم تخفیف خوبی برای ثبت نام در دوره فیلمساز حرفه ای برایتان در نظر می گیریم.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *